กล่องที่โฆษณาว่าดูได้ทุกช่องฟรีตลอดชีพ สัญญาณอันตรายที่ควรรู้ก่อนซื้อ

ในหน้าขายกล่องแบบนี้ มักไม่มีบรรทัดไหนบอกว่าเครื่องมีแอปสโตร์ทางการหรือไม่ และจะได้รับแพตช์ความปลอดภัย (Security patch) ต่อไปอีกนานแค่ไหน สองเรื่องนี้ดูเล็ก แต่เป็นตัวกำหนดว่ากล่องในห้องนั่งเล่นของเราจะปลอดภัยแค่ไหนตลอดอายุการใช้งาน

คำโฆษณาส่วนใหญ่เน้นจำนวนช่อง ความคมชัด และคำว่า “ไม่มีรายเดือน” ซึ่งฟังแล้วคุ้ม แต่ของที่ดูถูกเกินจริงมักมีต้นทุนซ่อนอยู่ที่ไหนสักแห่ง เพียงแต่คนซื้อไม่ได้เป็นคนจ่ายด้วยเงินในวันแรก

ตัวอย่างคำถามที่คนกำลังคิดจะซื้อมักถาม: “ร้านบอกว่าจ่ายครั้งเดียวดูได้ทุกช่อง ทั้งหนังใหม่และบอลสด ไม่ต้องสมัครอะไรเพิ่ม แบบนี้มันผิดตรงไหน ในเมื่อเราก็ซื้อเครื่องมาถูกๆ”

คำถามนี้สมเหตุสมผล เพราะตัวกล่องเองไม่ได้ผิดอะไร ปัญหาอยู่ที่สิ่งที่ถูกติดตั้งมาในเครื่องและที่มาของสัญญาณที่ส่งเข้ามา ลองแยกดูทีละด้าน

ความเสี่ยงทางกฎหมาย

ช่องทีวี ภาพยนตร์ และการถ่ายทอดกีฬา ล้วนมีเจ้าของสิทธิ์ การจะนำมาเผยแพร่ต่อต้องได้รับอนุญาต ซึ่งมีค่าใช้จ่ายสูงมาก เมื่อผู้ขายบอกว่าดูได้ทุกอย่างฟรีตลอดไป คำถามแรกที่ควรถามคือ ใครเป็นคนจ่ายค่าสิทธิ์เหล่านั้น ถ้าตอบไม่ได้ ก็มีโอกาสสูงว่าเนื้อหานั้นถูกนำมาเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต

การรับชมหรือจำหน่ายอุปกรณ์ที่ใช้เข้าถึงเนื้อหาละเมิดลิขสิทธิ์อาจเข้าข่ายผิดกฎหมาย รายละเอียดว่าผิดแค่ไหนและใครต้องรับผิดชอบขึ้นกับข้อเท็จจริงแต่ละกรณี จึงควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานที่ดูแลทรัพย์สินทางปัญญาหรือแหล่งทางการ แทนการเชื่อคำยืนยันของผู้ขายว่า “ใครๆ ก็ใช้กัน”

ส่วนเทคโนโลยีการดูทีวีผ่านอินเทอร์เน็ตนั้นไม่ได้ผิดในตัวเอง ใครที่ยังสับสนว่าแบบไหนคือบริการปกติ อ่านพื้นฐานได้จากคำอธิบายว่าการดูช่องผ่านเน็ตทำงานอย่างไรบนกล่อง จุดที่ต้องแยกให้ออกคือผู้ให้บริการได้รับสิทธิ์ถูกต้องหรือไม่ ไม่ใช่ว่าส่งสัญญาณด้วยวิธีไหน

ความเสี่ยงต่อข้อมูลในเครื่อง

กล่องที่ขายพร้อมช่องฟรีจำนวนมาก มักติดตั้งแอปที่ไม่ได้ผ่านการตรวจของสโตร์ทางการมาตั้งแต่โรงงานหรือจากร้าน และหลายเครื่องถูกตั้งให้ยอมรับการติดตั้งแอปจากภายนอกไว้ตลอดเวลา ซึ่งเป็นช่องทางที่โปรแกรมไม่พึงประสงค์ใช้เข้ามาได้ง่าย เหตุผลที่ควรปิดตัวเลือกนี้มีอธิบายไว้ในเรื่องสวิตช์อนุญาตแอปนอกสโตร์และผลที่ตามมา

สิ่งที่อาจเกิดขึ้นได้ เช่น

ความเสี่ยงไม่ได้จบที่ตัวกล่อง เพราะกล่องต่ออยู่ในเครือข่ายเดียวกับมือถือ คอมพิวเตอร์ และกล้องวงจรปิดในบ้าน อุปกรณ์ที่ไม่ได้รับการอัปเดตจึงเป็นเหมือนหน้าต่างที่ไม่มีกลอนอยู่ในบ้านทั้งหลัง

บริการหายไปกลางทาง

คำว่า “ตลอดชีพ” ในโฆษณาแบบนี้ มักหมายถึงตลอดชีพของบริการที่อยู่เบื้องหลัง ไม่ใช่ของผู้ซื้อ เมื่อบริการเถื่อนถูกปิดหรือย้ายที่ ช่องในเครื่องก็อาจขึ้นจอดำทั้งหมดในวันเดียว บางร้านจะบอกให้ลงแอปใหม่หรือจ่ายค่า “ต่ออายุ” ซึ่งทำให้คำว่าฟรีหายไปทันที

ที่หนักกว่านั้นคือไม่มีที่ร้องเรียน เพราะผู้ให้บริการไม่ได้มีตัวตนทางการ ร้านที่ขายอาจปิดหน้าร้านออนไลน์ไปแล้ว ผู้ผลิตกล่องก็ไม่รับผิดชอบซอฟต์แวร์ที่ร้านลงเพิ่มเอง ผลคือเราเหลือกล่องที่ใช้งานได้ไม่เต็มที่และไม่มีใครให้ถาม

ทางเลือกที่ถูกลิขสิทธิ์

ทางที่ปลอดภัยกว่าคือแยกเรื่อง “ตัวเครื่อง” กับ “แหล่งเนื้อหา” ออกจากกัน

นิสัยถามว่าสิ่งที่ได้มาฟรีนั้นมาจากไหน ใช้ได้กับของทุกอย่าง ไม่เฉพาะกล่องทีวี ใครอยากฝึกมุมคิดนี้กับของใช้ในชีวิตประจำวัน มีบทความเรื่องการรู้ที่มาของของใช้แต่ละชิ้นก่อนตัดสินใจจ่ายเงิน ให้อ่านต่อ

หากซื้อกล่องแบบนี้มาแล้ว ให้ออกจากระบบบัญชีสำคัญทุกบัญชีที่เคยล็อกอินไว้บนเครื่องและเปลี่ยนรหัสผ่านจากอุปกรณ์อื่น จากนั้นนำไปคุยกับร้านว่าคืนเครื่องหรือล้างกลับเป็นซอฟต์แวร์มาตรฐานของผู้ผลิตได้หรือไม่